مفاهیم آهنگسازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد


«هارمونی»
به چگونگی فاصله‌های موسیقیایی خوشایند در اجرای همزمان نت‌ها گفته می‌شود که خصوصاً آکوردها کاربرد دارد، بر خلاف ملودی‌ها که به خوشایندی نواختن نت‌های متوالی (و نه همزمان) می‌پردازد. هارمونی سبب ژرفا بخشیدن و غنای ملودی می‌شود. یک آفریننده موسیقی عامیانه (مانند یک خواننده که از گیتار استفاده می‌کند)، با آزمایش آکوردهای گوناگون، هم‌خوان‌ترین آکوردها با حالت ملودی را برمی‌گزیند. در موسیقی کلاسیک غربی، موسیقیدان همزمان به خلق ملودی و هارمونی می‌پردازد. در برخی از انواع موسیقی‌های بداهه‌پردازانه مانند جاز نوازندگان بر مبنای چینش مشخصی از آکوردها، به آفرینش ملودی می‌پردازند.


«کنسیونانس و دیسیونانس»

کنسیونانس فاصله‌ای در آکورد است که تأثیری قابل قبول و مطبوع بر شنونده دارد.

دیسیونانس فاصله‌ای در آکورد است که عکس تأثیر کنسیونانس را ایجاد می‌کند. یعنی چیزی شبیه به حالت نامطبوعیت و تنش. موسیقی بدون دیسیونانس مانند زندگی بدون دردسر و ناراحتی، رنگ خود را باخته و از هیجان تهی می‌شود.

خصیصه مشترک در تمام دیسیونانس‌ها این است که ناپایدارند و به یک صدا (درجه) بالاتر یا پایین‌تر از خود گرایش دارند، که به این حالت «حل شدن» می‌گویند. با حل شدن نت نامطبوع به یک درجه بالاتر یا پایین‌تر از خود به فاصله‌ای مطبوع می‌رسیم. به طور کلی، هرچقدر تعداد هارمونیک‌های مشترک تشدید شده بیشتر باشد، آن دو نت حالت کنسونانس بیشتری خواهند داشت و نسبت به یکدیگر مطبوع ترند.


«تریاد»

به معنی سه تایی است. به منظور اشاره به سه تایی‌های با فاصله سوم است که باهم نواختن آنها تشکیل آکورد و منفک (جدا) نواختن و پشت سر هم نواختن آنها تشکیل آرپژ می‌دهد؛ مثلاً در آکورد C (دو ماژور) سه صدا داریم دو Do – می Mi – سل sol (فواصل اول (تونیک tonic) – سوم و پنجم). تریادهایی که باهم سه تا سه تا از نظر فاصله اختلاف دارند و سه تا هم هستند. تریاد در مورد کلیهٔ آکوردهای سه تایی از جمله مینور – ماژور و کاسته (Dim) و افزوده (aug) صدق می‌کند.


«آرپژ»

هر گاه در موسیقی یا نوازندگی، نت‌های یک آکورد به صورت جدا و پشت سر هم در یک ریتم مشخص نواخته شوند، به این عمل اجرای آرپژی آکورد یا همان آرپژ می‌گوییم.


«کنترپوان»

کنترپوان (به فرانسوی: counterpoint) اصطلاحی در موسیقی اختلاط دو یا چند خط لحنی با توجه به استقلال هریک از آنها و اصول فنی حاکم بر این اختلاط است.

کونترپوان از لحاظ لغوی به‌معنای نت درمقابلِ نت است. در این فن، تأکید بر روند افقی نت‌هاست نه بر روند عمودی. هر یک از نت‌هایی که با هم نواخته می‌شوند دارای ریتم و تم مستقل از هم هستند، ولی در کلّیّتِ آهنگ، دارای هارمونی‌اند.

کنترپوانی که در آن بخش یا بخش‌های پایینی می‌توانند با بخش یا بخش‌های بالایی جابه‌جا شوند کنترپوان معکوس‌شدنی نامیده می‌شود. کنترپوان معکوس‌شدنیِ دوصدایی را کنترپوان دوتایی می‌نامند.


«پارتیتور»

پارتیتور (ایتالیایی: partitura، انگلیسی: score) نت‌نویسی‌ای که نت تمام بخش‌های سازی و آوازی یک ارکستر بزرگ، ارکستر مجلسی یا همنوازهای دیگر بر روی آن ثبت شده باشد. در پارتیتور هر حامل متعلق به یک بخش، یک ساز یا گروهی از سازهای همنام است که ملودی را هم‌زمان اجرا می‌کنند. میزان‌بندی در پارتیتور به وسیلهٔ خطوط عمودی صورت می‌گیرد که تمام حامل‌های مربوط به بخش‌های ملودیک هم‌زمان را دربرمی‌گیرد. هر رهبر ارکستر در کار رهبری به نتی که به شکل پارتیتور نوشته شده است نیاز دارد و از روی آن ارکستر را رهبری می‌کند.


«سینث‌سایزر»

سینث‌سایزر (به انگلیسی: Synthesizer) (به فارسی: ساز برقی یا ترکیب‌کننده) ابزار الکترونیکی است که قادر به تولید انواع مختلف صدا و ترکیب سیگنال‌های با فرکانس متفاوت است. سینث‌سایزر به جای تولید صدای مستقیم طبیعی سیگنال‌های الکتریکی می‌سازد که می‌تواند متعاقباً از داخل بلندگو و یا هدفون پخش شود.

سینث‌سایزرها غالباً ولی نه الزاماً توسط کلاویه‌های پیانویی کنترل می‌شوند، که منجر به دسته‌بندی آن‌ها در رده کیبوردها می‌شود. سینث‌سایزر می‌تواند طیف گسترده‌ای از صداها را تولید نماید همچنین می‌تواند همانندسازی سازهای دیگری مانند فلوت یا گیتار را به خوبی انجام دهد یا نواهای نامتعارف تولید کند.
اولین سینث‌سایزر الکتریکی در سال ۱۸۷۶ توسط الیشا گری اختراع شد، وی به دلیل توسعه بخشیدن به مدل‌های اولیه تلفن شناخته شده بود. رابرت موگ با اختراع مدل کاملاً جدیدش انقلابی در صنعت ساخت سینث‌سایزرها انجام داد که در سال ۱۹۶۸ توسط وندی کارلوس در قطعه «Switched-on Batch» استفاده شد، قطعه‌ای محبوب که صدای سینث‌سایزرها را به موسیقی‌دان‌های بسیاری معرفی کرد. در سال ۱۹۷۰ توسعه اجزای جامد مینیاتوری به سینث‌سایزرها اجازه داد تا تبدیل به ابزارهایی خودمتشکل، قابل حمل و آسان برای بکارگیری در اجراهای زنده شوند. در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی، کمپانی‌هایی مانند یاماها شروع به فروش سینث‌سایزر نسبتاً کوچک و مقرون به صرفه‌ای مانند یاماها دی ایکس ۷ کردند، به هنگام توسعه واسط‌های ابزار موسیقی دیجیتال راه را برای آسان‌ترکردن ادغام و هماهنگی سینث‌سایزرها با دیگر ابزارهای الکترونیکی هموارکرد. در اوایل دهه۱۹۹۰ میلادی سینث‌سایزرهای پیچیده دیگر نیازی به متخصصین سخت‌افزار نداشتند و شروع به ظهور در قالب نرم‌افزارها در کامپیوترهای شخصی کردند، اغلب به صورت شبیه‌سازی سخت‌افزار و دستگیره‌ها و پیچ‌ها روی صفحه نمایش.


«مسترینگ صدا»

مسترینگ صدا (به انگلیسی: Audio mastering) یک مرحلهٔ پس‌تولید در صنعت موسیقی است، فرآیندی که در آن به آماده‌کردن و انتقال صدای ضبط‌شده از یک منبع شامل میکس نهایی به یک وسیله ذخیره‌سازی می‌پردازند و یک منبع اصلی بوجود می‌آورند تا بتوانند از روی آن تهیه و تکثیر نسخه‌های کپی را انجام بدهند. امروزه استفاده از نوع مسترهای دیجیتالی مرسوم‌تر است، اما هنوز هم برخی مهندسین صدا از نوع مسترینگ آنالوگ در صنعت ساخت استفاده می‌کنند.

مسترینگ آخرین مرحله در چرخه تولید اثر موسیقیایی قبل از تکثیر در غالب نوار مغناطیسی، CD و یا DVD می‌باشد. مسترینگ آخرین فرصت برای اصلاح اشکالات شنیداری اثر و همچنین رساندن کیفیت آن به حد اکثر ممکن می‌باشد به نحوی که اثر مستر شده در گستره وسیع و متنوعی از سیستم‌های باز پخش از آی پد گرفته تا داخل اتوموبیل، یکپارچگی و کیفیت خود را به طور نسبی حفظ نماید. از نگاهی دیگر مسترینگ به نوعی مرحله کنترل کیفی و همچنین تخصصی‌ترین و دقیق‌ترین مرحله در فرایند تولید یک آلبوم موسیقی است. اهمیت این مرحله به حدی بالاست که در کشورهای دارای صنعت موسیقی پیشرفته مراکزی مجزا صرفا جهت مستر کردن آثار موسیقی ضبط و میکس شده دایر است و مهندسی مسترینگ شاخه‌ای مجزا و تخصصی در مجموعه مشاغل مربوط به تولید موسیقی می‌باشد.

مسترینگ بسیار فراتر از بالا بردن میزان Loudness و یا استفاده از اکولایزر است. با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته مسترینگ امکان تغیر بالانس سازها، افزایش و یا کاهش حالت استریو در محدوده‌ای خاص از رنج فرکانسی، بالا بردن صدای کیک درام و همزمان محدود کردن صدای بیس، رفع صدای “س” و “ز” آزار دهنده وکال بدون تیره شدن فضای میکس و بسیاری موارد دیگر امکان‌پذیر است. علاوه بر موارد فوق استفاده از یک گوش متخصص، دقیق، تازه‌نفس و درعین حال بی طرف که درگیر مراحل ساخت اثر نبوده، کمکی شایان در تشخیص مشکلات پنهان شنیداری و رساندن کیفیت آن به حد کمال می‌باشد.

 

 

یک فکر در “مفاهیم آهنگسازی”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>